We use cookies to give you the best experience. By continuing to use this site, you are agreeing to our policy. Read more about how we use cookies and find out how you can change your browser's cookie setting
Skip to content
Please donate

Prosiect Hawliau Dynol

If you would like to access this information in English, please visit this page

Rydym yn cydnabod nad yw’r wefan gyfan ar gael yn Gymraeg ar hyn o bryd ond rydym yn gweithio'n galed i newid hyn yn fuan iawn.

Wrth i ni fynd yn hŷn, mae gennym hawl o hyd i'r un hawliau dynol ag y cawsom ein geni gyda nhw. Weithiau gall y pwnc hawliau dynol swnio'n haniaethol neu'n academaidd, ond bob dydd rydym yn dod ar draws sefyllfaoedd sy'n ymwneud â'n hawliau dynol.

Er enghraifft, dylai claf yn yr ysbyty sydd â gorchymyn peidio â dadebru heb ymgynghori ar ei ffeil allu mynnu ei hawl i fywyd. Dylai preswylydd cartref gofal sy'n cael ei adael heb fwyd neu ddiod am gyfnodau hir allu mynnu ei hawl i ryddid rhag triniaeth annynol neu ddiraddiol. Gall person LHDT+ hŷn sydd yn darganfod ni fydd ei weithiwr cymorth yn medru ei gefnogi i fynychu digwyddiad Pride LHDT+ fynnu ei hawl i fywyd preifat. Mae hawliau dynol yn bwnc eang, ac mae'n cyffwrdd â'n bywydau i gyd.

Mae pandemig Covid-19 wedi tynnu sylw at bwysigrwydd diogelu hawliau dynol pobl hŷn. Yn 2020 cwblhaodd ein cydweithwyr yn Age UK adroddiad ar effaith y pandemig ar bobl hŷn: gan gynnwys defnyddio polisïau 'cyffredinol' mewn gofal iechyd; rhwystrau i gael mynediad at siopa, meddyginiaeth, bancio a gwasanaethau angenrheidiol eraill. Adleisiwyd y pryderon hyn mewn arolygon gwnaethom eu cynnal am y cyfnodau clo.

Yn 1948 mabwysiadodd y Cenhedloedd Unedig y Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol, a oedd yn ceisio diogelu hawliau a rhyddid pawb. Ym 1991 mabwysiadodd y Cenhedloedd Unedig egwyddorion penodol pellach hefyd am hawliau dynol pobl hŷn, a drefnwyd o amgylch themâu annibyniaeth, cyfranogiad, gofal, hunan-foddhad ac urddas. Mae'n ofynnol i awdurdodau lleol, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru, a darparwyr gwasanaethau eraill roi sylw dyledus i'r egwyddorion hyn. Mae Deddf Hawliau Dynol 1998, Deddf Cydraddoldeb 2010, a Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 i gyd yn gorgyffwrdd er mwyn diogelu hawliau dynol pobl hŷn yng Nghymru.

Mae Age Cymru wedi'i ariannu gan Lywodraeth Cymru i godi ymwybyddiaeth o hawliau dynol, ac i ymgysylltu â phobl hŷn ledled Cymru i ymgorffori'r neges bod pobl hŷn yn ddinasyddion ac yn cymryd rhan mewn cymdeithas. Mae ‘na ddisgwyliad bod eu hawliau dynol yn cael eu cynnal.

Ar hyn o bryd rydym yn gweithio i gynhyrchu ffilm fer sy'n cynnwys pobl hŷn yn siarad am hawliau dynol yn eu geiriau eu hunain. Fe'n cefnogir gan yr Athro John Williams, sy'n arbenigwr rhyngwladol ar hawliau dynol a chadeirydd ymddiriedolwyr Age Cymru. Byddwn hefyd yn cynhyrchu pecyn cymorth i helpu pobl hŷn a'u heiriolwyr i ddechrau sgyrsiau am eu hawliau mewn perthynas ag iechyd, gofal cymdeithasol a thai. Pan fydd yn ddiogel gwneud hynny, rydym yn bwriadu cwrdd â chymunedau ledled Cymru i siarad am hawliau dynol pobl hŷn.

Rydym yn gyffrous iawn am gael y sgyrsiau hanfodol hyn. Os hoffech gysylltu â ni am y gwaith hwn, anfonwch e-bost at HumanRights@agecymru.org.uk.

Yn y cyfamser, mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi cyhoeddi canllawiau i ddarparwyr gwasanaethau am gefnogi hawliau pobl hŷn i gael gofal a chymorth, Sicrhau bod hawliau’n gweithio i bobl hŷn: canllawiau ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol. Mae'r ddogfen hon ar gael yn Gymraeg, yn Saesneg ac yn Iaith Arwyddion Prydain. Ceir canllawiau hefyd ar ddeall eich hawliau fel person hŷn, sy'n cynnwys astudiaethau achos.

Os ydych am siarad â rhywun am eich hawliau dynol, gallwch ffonio ein llinell gyngor Age Cymru. Gallwch siarad yn Gymraeg neu'n Saesneg, ffoniwch ni ar 0300 303 44 98 ar gyfradd leol (ar agor rhwng 9:00am a 4:00pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener). E-bostiwch ni gan ddefnyddio’r cyfeiriad advice@agecymru.org.uk

Become part of our story

Sign up today

Back to top