Dod â Straeon Gwasanaeth Cenedlaethol yn Fyw mewn Ysgolion Ar Draws Cymru

Mae Age Cymru Dyfed yn falch o fod yn gweithio mewn partneriaeth â Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chasgliad y Werin Cymru ar brosiect addysg cyffrous sy'n dod â lleisiau cyn-filwyr y Gwasanaeth Cenedlaethol i ystafelloedd dosbarth ledled Cymru.

Mae'r prosiect yn adeiladu ar fenter Straeon Gwasanaeth Cenedlaethol dwyieithog presennol Age Cymru Dyfed, a ariennir gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, sy'n cipio ac yn cadw profiadau cyn-filwyr ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Fel rhan o'r cam nesaf hwn, mae deunyddiau hyfforddi newydd yn cael eu datblygu ar gyfer ysgolion, wedi'u cynllunio i helpu pobl ifanc i ymgysylltu â'r hanesion personol pwysig hyn a dysgu ohonynt.

Bydd yr adnoddau’n cael eu hadnabod yn swyddogol fel partneriaeth ar y cyd rhwng Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Casgliad y Werin Cymru ac Age Cymru Dyfed. Byddant yn adlewyrchu’r ymrwymiad a rennir i gadw a rhannu profiadau bywyd o wasanaeth.

Fel rhan o'r broses ddatblygu, mae Age Cymru Dyfed a phartneriaid y prosiect wedi bod yn gweithio'n agos gyda Guto Morgan, Swyddog Addysg yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, i lunio profiadau dysgu ystyrlon i ddisgyblion. Un syniad arbennig oedd cynnwys disgyblion ysgol leol yn uniongyrchol mewn cyfweliadau â chyn-filwyr, a’u helpu i ddod â hanes yn fyw trwy sgwrs a chysylltiad go iawn.

Daeth y syniad hwnnw’n realiti’r wythnos hon. Cynhaliwyd cyfweliad cofiadwy rhwng y cyn-filwr Gwasanaeth Cenedlaethol Norman Kenney (89) a Lyra Morgan (13), disgybl yn Ysgol Penweddig yn Aberystwyth. Cynhaliwyd y cyfweliad yn Saesneg, gyda Lyra yn ddiweddarach yn rhoi myfyrdod byr yn y Gymraeg, ac yn rhannu’r hyn a ddysgodd wedi iddi siarad â Norman. 

Roedd y sesiwn yn gyfnewidfa bwerus rhwng cenedlaethau, ac yn cynnig cyfle unigryw i Lyra glywed straeon uniongyrchol am Wasanaeth Cenedlaethol wrth roi cyfle i Norman rannu ei brofiadau â chynulleidfa iau.

Cafodd y cyfweliad ei ffilmio ar gamera ac mae'n rhan o ddatblygiad parhaus adnoddau addysgol y prosiect. Tynnwyd lluniau ychwanegol hefyd, ond mae'r ddelwedd benodol hon yn dal ysbryd y dydd a phwysigrwydd dysgu rhyng-genhedlaeth yn hyfryd.

Dim ond un enghraifft yw hon o sut mae prosiect Straeon Gwasanaeth Cenedlaethol yn parhau i dyfu. Mae’n sicrhau nad yn unig y caiff profiadau cyn-filwyr eu cadw ond eu bod hefyd yn cael eu defnyddio'n weithredol i ysbrydoli ac addysgu pobl ifanc ledled Cymru.