Rydym yn defnyddio cwcis i roi'r profiad gorau i chi. Drwy barhau i ddefnyddio'r safle hwn, rydych yn cytuno i'n polisi. Darllenwch fwy am sut rydym yn defnyddio cwcis a darganfod sut y gallwch chi newid gosodiad cwcis eich porwr
Skip to content
Cyfrannwch

Gwybodaeth coronafeirws i Gymru

Mae Cymru gyfan mewn lefel rhybudd sero

Helpwch i gadw Cymru'n ddiogel:

  • Mynnwch eich pigiadau a'ch pigiadau atgyfnerthu
  • Mae tu allan yn fwy diogel na thu mewn
  • Os oes gennych symptomau, arhoswch gartref ac osgoi cysylltu â phobl eraill wyneb yn wyneb
  • Gwisgwch orchudd wyneb mewn safleoedd iechyd a gofal cymdeithasol a lleoedd prysur dan do.

Feirws yw coronafeirws sy'n effeithio ar eich ysgyfaint a'ch llwybrau anadlu. Dysgwch am symptomau coronafeirws a'r camau i'w cymryd i'w atal rhag lledu.

Beth yw coronafeirws?

Mae Novel Coronavirus, a elwir yn ffurfiol yn COVID-19, yn rhan o deulu o firysau sy'n cynnwys afiechydon fel annwyd a salwch anadlol cyffredin fel SARS.

Mae'n effeithio ar eich ysgyfaint a'ch llwybrau anadlu. I lawer o bobl, mae'n achosi symptomau ysgafn tra i eraill gall fod yn llawer mwy difrifol a bydd angen triniaeth yn yr ysbyty.

Beth yw amrywiolion newydd coronafeirws?

Gall pob firws fwtanu a newid dros amser. Weithiau gall y newidiadau hyn effeithio ar y ffordd y mae feirws yn ymddwyn, er enghraifft gall fynd yn fwy heintus a symud haws o berson i berson.

Mae gwyddonwyr yn y DU ac ar draws y byd wedi bod yn olrhain straeniau coronafeirws wrth iddyn nhw ddod i'r amlwg dros y ddwy flynedd ddiwethaf. Pan fydd gan wyddonydd dystiolaeth y gallai straen penodol fod wedi newid mewn ffyrdd sy'n ei gwneud yn fwy tebygol o achosi heintiau, mae’n cael ei labelu'n swyddogol yn 'Amrywiolyn sy’n peri pryder'. Enw’r 'Amrywiolyn sy’n peri pryder' diweddaraf yw Omicron.

Sut mae'r coronafeirws yn lledaenu?

Mae coronafeirws yn heintus iawn, sy'n golygu ei fod yn lledaenu'n hawdd iawn.

Mae'n lledaenu'r un ffordd â'r annwyd neu'r ffliw cyffredin - trwy ddiferion anadlol heintiedig fel peswch a thisian - ac yn pasio o berson i berson. Gall hyn ddigwydd pan fydd:

  • Mae diferion o'r feirws yn cael eu rhannu gan berson heintus pan fydd yn anadlu, siarad a chanu. Gall y diferion hyn adeiladu yn yr aer mewn mannau caeedig lle mae pobl eraill yn eu hanadlu
  • Mae rhywun yn agosáu (llai na 1-2 metr) at rywun sy'n heintus
  • Mae person heintus yn cael y feirws ar ei ddwylo (er enghraifft trwy beswch yn ei law) ac yna'n cyffwrdd ag arwyneb sy'n cael ei ddefnyddio'n gyffredin, fel dolen drws. Yna mae rhywun arall yn ei gyffwrdd.

Mae'r coronafeirws yn lledaenu drwy'r awyr yn bennaf, a dyna pam rydyn ni'n cael ein cynghori i osgoi mannau dan do sydd wedi'u hawyru'n wael. Mae gwisgo mwgwd mewn mannau dan do prysur hefyd yn lleihau lledaeniad y feirws trwy ddal y diferion pan fydd pobl yn siarad, peswch ac anadlu. Gall golchi ein dwylo'n drylwyr ac yn aml, a sychu arwynebau gyda diheintydd hefyd helpu i leihau lledaeniad y feirws.

Mae'r 'cyfnod fagu' - yr amser rhwng dod i gysylltiad â'r feirws a phrofi symptomau - ar gyfartaledd yn bum diwrnod, ond gallai fod yn unrhyw beth rhwng un a 14 diwrnod.

Mae pobl fwyaf tebygol o ledaenu'r feirws i bobl eraill pan fyddan nhw'n profi symptomau, a dyna pam mae'n bwysig aros gartref os oes gennych symptomau neu os ydych wedi cael prawf positif am coronafeirws.

Ond peidiwch ag anghofio y gall pobl fod yn heintus cyn iddyn nhw wybod eu bod yn sâl.

Beth yw symptomau coronafeirws?

Mae'r symptomau mwyaf cyffredin yn cynnwys:

  • Peswch sych parhaus - lle rydych chi wedi bod yn pesychu llawer am fwy nag awr neu wedi cael tair neu fwy o benodau peswch mewn 24 awr (os ydych chi’n peswch yn arferol, efallai ei fod yn waeth nag arfer)
  • Tymheredd uchel - lle rydych chi'n teimlo'n boeth ar eich brest neu eich cefn
  • Colli synnwyr o flasu neu arogli, neu mae’r synnwyr yn newid.

Mae symptomau eraill y mae pobl yn eu hadrodd yn cynnwys:

  • diffyg anadl
  • Dolur gwddw
  • trwyn yn llawn / yn rhedeg
  • poen yn eich stumog a dolur rhydd
  • dryswch neu ddeliriwm.

Os byddwch yn datblygu unrhyw symptomau coronafeirws, dylech aros gartref ac osgoi cysylltu ag eraill.

Ydy rhai pobl yn fwy agored i beryglon coronafeirws?

Er ein bod ni i gyd mewn perygl o ddal coronafeirws, i'r rhan fwyaf o bobl (tua 4 mewn 5) bydd y symptomau yn ysgafn i gymedrol.

Fodd bynnag, rydyn ni'n gwybod bod rhai pobl yn llawer mwy tebygol nag eraill o fynd yn ddifrifol sâl. Mae hyn yn cynnwys:

  • pobl dros 70 oed, hyd yn oed os ydych chi fel arall yn ffit ac yn iach
  • Pobl o unrhyw oedran sy'n byw gyda chyflyrau iechyd hirdymor sy'n golygu y byddech fel arfer yn cael cynnig y pigiad ffliw.

Mae canllawiau'r llywodraeth hefyd yn berthnasol i'r grwpiau hyn. Fodd bynnag, efallai y byddwch hefyd am ystyried cymdeithasu’n llai aml ac ymweld â mannau prysur ar adegau tawelach. Er enghraifft, mae gan rai archfarchnadoedd awr ddynodedig o siopa ar gyfer cwsmeriaid bregus.

Ar ddechrau'r pandemig, cafodd rhai pobl eu cynghori i gysgodi am eu bod yn cael eu hystyried fel unigolion risg uchel. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau newydd ar ddiogelu pobl sydd wedi'u diffinio ar sail feddygol fel rhai sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol yn sgil coronafeirws (COVID-19) - a elwid gynt yn 'gwarchod', gallwch weld y canllawiau ar wefan Llywodraeth Cymru.

Sut alla i leihau fy risg o ddal neu ledaenu coronafeirws?

Oherwydd bod canllawiau'r llywodraeth wedi newid, nid yw'n golygu nad oes camau y gallwch chi eu cymryd o hyd i leihau'r risg o ledaenu neu ddal coronafeirws:

  • Treuliwch amser gydag eraill yn yr awyr agored lle bo modd, neu sicrhewch fod lleoedd dan do wedi'u hawyru'n dda (er enghraifft trwy agor y ffenestri)
  • Cadwch eich pellter oddi wrth eraill
  • Gwisgwch orchudd wyneb mewn safleoedd iechyd a gofal cymdeithasol ac mewn lleoliadau dan do prysur
  • Peidiwch â chwrdd mewn grwpiau mawr gyda phobl nad ydych chi'n eu hadnabod
  • Osgowch lefydd prysur le bo modd
  • Hunan-ynyswch os ydych chi'n teimlo'n sâl neu'n cael prawf positif am coronafeirws.

 

Last updated: Ion 10 2023

Dewch yn rhan o’n stori

Cofrestrwch heddiw

Back to top